1
چگونه در شغل مورد علاقه خود استخدام شویم؟
فروردین ۲۸, ۱۳۹۵
کتاب گام به گام تا یک رزومه موثر
کتاب الکترونیکی رایگان گام به گام تا یک رزومه موثر
اردیبهشت ۵, ۱۳۹۵

ادامه تحصیل ، آری یا نه؟

635839773940980772

ادامه تحصیل ، آری یا نه؟

آیا ادامه تحصیل به نفع ماست؟ آیا باعث می شود که در آینده موفق تر باشیم؟ آیا ارزش آن را دارد که در ازای ادامه تحصیل خودمان را از بسیاری تفریحات و خوشی های زندگی محروم کنیم؟ آیا ادامه تحصیل ارزش آن را دارد که چند سال دیرتر وارد بازار کار شویم و دیرتر به استقلال مالی برسیم؟ دوازده سال پیش خود من با همین سوال ها سردرگم بودم.

 تا به حال اتفاق نیافتاده که سال تحصیلی به پایان برسد بدون اینکه حداقل نیمی از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد همین سوال ها را از من نپرسند و نپرسند که چه توصیه ای در مورد ادامه تحصیل به آنها دارم. حقیقت این است که من هیچ وقت جواب قطعی به این پرسش ندارم. تنها می توانم بر اساس تجربیات خودم از دوره نه چندان کوتاه دکترا آینده و انتخاب های آنها را در صورت ادامه تحصیل برایشان ترسیم کنم.

زمانی که خودم می خواستم دکترا بخوانم همین سوال را از اساتیدم پرسیده بودم. یک جواب کلیشه ای برای این سوال وجود داشت، تنها در صورتیکه عاشق تحصیل علم هستی دکترا بخوان در غیر این صورت دکترا باعث بهتر شدن زندگی ات نمی شود. اما جواب صحیح به این سوال چیست؟ واقعا از کجا بفهمیم که چه انتخابی به نفع ماست و در صورت ادامه تحصیل چه چیزهایی را به دست می آوریم و چه چیزهایی را از دست می دهیم؟

در صورت ادامه تحصیل چه چیزهایی به دست می آوریم یا از دست می دهیم؟

کاملا به شرایط شما بستگی دارد. ممکن است موقعیت شغلی بهتر، حقوق بالاتر، موقعیت و احترام اجتماعی بالاتر و یا حتی ازدواج بهتری نصیب شما شود. شاید هم برعکس، موقعیت ها شغلی مناسب را از دست بدهید، به دلیل مشغله بیش از حد به تحصیل جامعه گریز و فراری از اجتماع شوید و به دلیل مشغله زیاد و بالا رفتن انتظاراتتان زمان مناسب برای یک ازدواج موفق را از دست بدهید.

ادامه تحصیل در دانشگاه

حقیقت این است که اگر از دیدگاه حرفه ای و شغلی به این قضیه نگاه کنیم، بالاتر رفتن سطح تحصیلات از لیسانس به فوق لیسانس در بسیاری از رشته ها بخصوص رشته های فنی می تواند شانس استخدام شما را در محیط های کاری مطلوب افزایش دهد ولی در زمینه دکترا کاملا برعکس این قضیه صدق می کند. کسی که که دکترا می گیرد در مکانهای خاصی می تواند مشغول به کار شود و در نتیجه امکان انتخاب برای او بسیار محدود می شود. در نتیجه اگر از محیط و شرایط کارش راضی نبود امکان تغییر شغل برایش کم است.

حتی با دید افزایش حقوق اگر به ماجرا نگاه کنیم افزایش سطح تحصیلات تفاوت چندانی در سطح حقوق به وجود نمی آورد ولی باعث می شود چندین سال در شروع به کار ما تاخیر رخ دهد. تفاوت چندانی بین حقوق شخصی که دکترا دارد با کسی که بدون مدرک دکترا سر کار رفته و در عوض سابقه کارش افزایش یافته وجود ندارد.

ادامه تحصیل چه چیزهایی به ما نمی دهد؟

ادامه تحصیل در دانشگاه باعث بالا رفتن مهارت های شغلی نمی شود و تنها از طریق جذب شدن در بازار کار می توانید آن مهارت ها را کسب کنید. پس اگر هدفتان کسب موفقیت است، فارغ از اینکه اجتماع به چه سمتی می رود و مدرک گرایی تا چه حدی بین مردم شایع شده به دنبال این باشید که هدفتان در زندگی چیست و چه راه های متنوعی برای رسیدن به آن هدف وجود دارد. سپس بهترین راه را از بین آنها انتخاب کنید. بهترین راه مسیری است که شما از پیمودن آن لذت می برید چون گذر از همین مسیر است که لحظات عمر ما را رقم می زند.

همیشه در هنگام تصمیم گیری و انتخاب از خود بپرسید آیا این تصمیم را خودم انتخاب کرده ام یا خانواده و اجتماع. زمانی که آخرین روز زندگی ام فرا برسد از پیمودن این مسیر راضی خواهم بود؟ و در نهایت، پس از گذشت این همه سال فهمیدم که پاسخ کلیشه ای استادان به من پاسخ صحیحی بود، و خدا را شکر می کنم که واقعا به تحقیق و پژوهش علاقه مند بودم و حضور در چنین محیطی را دوست داشتم، وگرنه امروز حتما به خاطر هدر دادن عمرم افسوس می خوردم. امیدوارم با خواندن این مقاله بتوانید تصمیمی را که در نهایت به نفع شماست بگیرید.

شنبه هایتان شاد

14 دیدگاه ها

  1. زهرا می‌گه:

    تو وضع موجود به نظرم ادامه تحصیل فقط دانشگاه های درجه ۱ اونم تا ارشد حداکثر بعد ارشد اگ بشه همین جا رفت سر کار اگه نه حداقل میشه مهاجرت کرد.
    برای ازدواجم با اقای عرفان مخالفم فرقی نداره دختر یا پسر فرد باید تو زندگیش تا یه حدی به اهداف شخصیش برسه بعد وارد زندگی مشترک بشه مخصوصا برای دخترا این موضوع مهم تره چون بعد ازدواج تو ایران اکثر مسئولیت خونه و بچه ها به عهده ی خانم هاست و باعث میشه کمتر به هدفاشون تو محیط کار برسن
    بعد از اون فرد راحت میتونه ازدواجم بکنه من به عنوان یه دختر میدونم ک دخترا برخلاف چیزی ک همه میگن براشوم مهم نیست شوهرشون دکترا داشته باشه یا لیسانس مهم براشون اینه که مانع اونا در کار و ادامه تحصیل نشن و فک میکنن شوهری ک خودش تحصیلات بالا داره کمتر سدشون میشه که البته این هم کاملا غلطه …:)

  2. نسیم می‌گه:

    سلام خسته نباشید واقعا عالی بود هم مقاله شما خانم دکتر همه نظرات دوستان
    من لیسانس مهندسی شبکه دارم و تاهمین مقطعش هم بسختی گذروندم ولی عاشق ادامه تحصیل در دانشگاهای خارج از کشور هستم اما شرایط زندگیم اجازه نمیده که هدفمو دنبال کنم پس بهتره بگیم هدف هر شخص وابسته به شرایط زندگیش هم هست

    • فاطمه حاجی ولیئی می‌گه:

      سلام، متشکرم از نظرتون، بله درسته، ما باید اهدافی رو انتخاب کنیم که با شرایط زندگیمون تطابق داشته باشه وگرنه دائم در حال افسوس خوردن خواهیم بود.

  3. شاهرخ می‌گه:

    اگر موضوع مدرک گرایی در جامعه را کنار بگذاریم، یکی از دلایل اصلی اقبال به ادامه تحصیل، نبود آموزش های حرفه ای در اغلب رشته ها و تخصص ها است. برای مثال، در رشته ی تحصیلی من (حسابداری) در کشورهای پیشرفته، دریافت مدارک حرفه ای بسیار بااهمیت تر از دریافت مدارک دانشگاهی است. در چنین کشورهایی، شما با داشتن دیپلم و طی یه دوره آموزش حرفه ای ۲ تا ۴ ساله (تقریبن به اندازه یک دوره فوق دیپلم تا لیسانس) مدارک حرفه ای می گیرید که ارزش آن در بازار کار گاهن از دکترای تخصصی بیشتر است.
    از نگاهی دیگر، ما در انتخاب هایمان اغلب تحت تاثیر شرایط جامعه هستیم. بدون شک، قرار گرفتن عنوان «دکتر» در ابتدای نام هر کس می تواند وسوسه کننده و جذاب باشد، ولی افراد زیادی از دوستان و همکارانم را دیده ام که تنها برای همین جذابیت ادامه تحصیل داده اند؛ برخی موفق نبوده اند و برخی هم انتظارات شان با تفکرشان یکی نبوده و در کنار آن، بسیار از داشته های شان را نیز از دست داده اند، بدیهی است دستاوردهایی هم داشته اند که انکار ناپذیر است.
    ادامه تحصیل برای کسانی مناسب است که واقعن علاقه مند به علم و پژوهش هستند و این توانایی را دارند (موضوع توانایی بسیار بسیار مهم است) تا اندکی به دانش بشری بیافزایند (که کیفیت و بضاعت دانشگاه های داخل در اغلب موضوعات و رشته ها در این سطح نیست)، وگرنه این ادامه تحصیل تنها باعث اتلاف منابع فردی و اجتماعی خواهد شد.
    به عنوان تجربه ای عملی، دانشجوی دکترایی همکار ما است که در سن ۳۰ چند سالگی توانایی کاری یک تازه فارغ التحصیل جوان ۲۲، ۲۳ ساله را هم ندارد. کار با این فرد برای سایر کارکنان و مدیران سازمان سخت است؛ چرا که از طرفی اطلاعات تئوریک خوبی دارد و فرد محترم و باسوادی است، از سویی دیگر توانایی و بازده مورد انتظار مدیران را ندارد. یعنی هم خود فرد و هم مدیران در پارادوکسی قرار می گیرند که خروج از آن واقعن انرژی بر است. در نتیجه، اگر سازمان صبر یا منابع کافی نداشته باشد، با وی رفتاری خواهد داشت که از بازار کار دلسرد خواهد شد یا فرد باید با مدرک دکترا چندین سال را تحمل کند تا به جایگاه شایسته و درخور شان خود برسد (معدود استثنائات و نهادهای خاص با شرایط منحصر به فرد را کنار می گذارم و واقعیت جامعه را در نظر می گیرم). همکار دکتر دیگری دارم که کار محوله به وی را فردی با مدرک فوق دیپلم یا لیسانس به راحتی انجام خواهد داد. به نظرم این ها همه نتیجه انتخاب های اشتباه فردی و سازمانی است.
    گزینه ی دیگر، تحصیل و کار هم زمان است که در ایران طرفدار بیشتری دارد. تحصیل در دانشگاه اصولن خود شغلی تمام وقت است؛ اما به دلایل مختلف که همه ما می دانیم، اغلب افراد تمایل دارند از همان دوران تحصیل فعالیت شغلی خود را آغاز کنند. در برخی رشته ها مانند رشته ی من، این امکان کاملن فراهم است و اتفاقن کار در کنار تحصیل به پیشرفت حرفه ای و درک عمیق تر دروسی که می خوانیم کمک قابل توجهی می کند؛ اما باعث می شود فرد از تحصیل تمام وقت باز بماند؛ بدیهی است دانشگاه نقش موثری در این شرایط دارد و دانشگاه های ایران اغلب آن اندازه که باید از دانشجویان کار نمی خواهند که فرد دیگر نتواند فعالیت شغلی داشته باشد (من در دانشگاه شهید بهشتی درس خوانده ام، پس تقریبا می دانم حتی در باکیفیت ترین دانشگاه های ایران نیز اوضاع چگونه است).
    در هر صورت، انتخاب ادامه تحصیل مخصوصا در مقطع دکترا تصمیمی دشوار است و زندگی افراد را تغییر می دهد. دکتر حامد قدوسی (استاد فاینانس انیستیتوی استیونز) در وبلاگ خود با عنوان «چای داغ»، مطلبی راجع به ادبیات صبر در ادامه تحصیل دارد که پیشنهاد می کنم دوستان علاقه مند به ادامه تحصیل در مقطع دکترا مطالعه کنند.

    متشکر از مطلب جالب شما خانم دکتر.

  4. دهقانی می‌گه:

    سلام
    موضوع را خیلی خوب انتخاب کردید و خوب تحلیل کردید بالخص این قسمت «همیشه در هنگام تصمیم گیری و انتخاب از خود بپرسید آیا این تصمیم را خودم انتخاب کرده ام یا خانواده و اجتماع. زمانی که آخرین روز زندگی ام فرا برسد از پیمودن این مسیر راضی خواهم بود؟ »
    خیلی درست و بجا گفتید چون با تمام وجودم موضوع را درک کرده ام وحیف از آن همه وقت که برای تحصیل و تدریس گذاشتم
    جا دارد در این موضوع مطالب بیشتری بنویسید شاید یک نفر زندگی اش عوض شود

    • فاطمه حاجی ولیئی می‌گه:

      سلام دوست عزیز، متشکرم که نظر خودتان را نوشتید

      مطمئنا زمانی که برای تحصیل صرف کرده اید حیف نشده و نتایج ارزنده ای برای شما داشته، اما شاید گزینه دیگری برای شما وجود داشته که می توانستید بهتر و بیشتر از این زمان استفاده کنید. در هر صورت هیچ وقت برای بوجود آوردن تغییر در زندگی دیر نیست.

  5. erfan می‌گه:

    با سلام با نظر شما تا حدودی موافقم
    اما بر اساس تجربه تحصیل خودم در ایران و آمریکا به نتایج دیگری هم رسیم:
    ادامه تحصیل به دلایل زیر می تواند منطقی باشد
    ۱- در رشته هایی که بازار کار ضعیفی دارند
    ۲- علاقه شدید به حل مسایل پی چیده تر
    ۳- مهاجرت از ایران
    ۴- برای آقایان موقعیت های بیشتری برای ازدواج (البته این دلیلی برای خوشبختی نیست)
    ۵- ورود به پستهای بالا برای اکثر مشاغل دولتی
    ۶- معاشرت با نوابغ
    ۷- مهارت بیشتر ( این مورد تو ایران به کار نمی یاد و دانشگاهها و رشته های خواصی توانش رو دارن)
    .
    .
    معایب ادامه تحصیل
    ۱- خود برتر بینی ( برای اکثر افراد حتی خودم صادقه.)
    ۲- درآمد کم (برای اکثر رشته ها)
    ۳- پیری زودرس
    ۴- تشکیل خانواده در سنین بالا, مشکل عدم انعطاف پذیری و ارتباط مناسب با همسر و فرزندان
    ۵- برای اکثر خانم ها هم به علت انتظارات بالا ازدواج کمتر صورت می گیره ( تو امریکا که خیلی کم پیش میاد)
    ۶- در کل از حالات نرمال خارج می شید( شما در هر چیزی از یه حد بالاتر برید نامتعادل می شوید)

    به نظر من آفایان حداکثر تا اواخر ارشد وخانم ها هم لیسانس ازدواج کنید بعد با همسر ادامه تحصیل بدید و لطفا نگوید نمی شه…شاید زمان بیشتر طول بکشه

    • فاطمه حاجی ولیئی می‌گه:

      از نظرات شما متشکرم.
      در مورد عیب شماره ۶ ادامه تحصیل، اگر رشد شخصیتی به صورت متوازن انجام شود و ما علاوه بر تحصیل جنبه های دیگر زندگی مثل ارتباطات، علایق، سرگرمی ها و … را هم رشد دهیم به هیچ وجه از تعادل و از حالت نرمال خارج نمی شویم. شاید در پست های بعدی بیشتر در این زمینه بنویسم.

      • erfan می‌گه:

        شما درست اشاره فرمودید. ولی وقتی تحقیق شما قراره به گزارش هفتگی و مقاله تبدیل بشه همراه با استرس خواهد بود و این که بتوان به جنبه های دیگر زندگی (تامین مخارج زندگی مشترک، همسرداری، ارتباطات، علایق، ورزش و سرگرمی ها …) در دوره دکترا برسید کار بسیار مشکلی است مگر اینکه یا مجرد باشید یا در دانشگاههای بسیار ضعیف ادامه تحصیل بدهید و از همه مهمتر از نظر مالی مشکی نداشته باشید، که خود اینها هم مشکلات خواصی را بوجود می آورد.
        اگر برنامه عملی با در نظر گرفتن زمان برای کلیه آیتم ها ارایه بدهید میتواند موثر باشد. چون به صورت کلی به موضوع پرداختن راه کار موثری نخواهد بود.

        برای پستهای بسیار مفید شما سپاسگذارم

        • فاطمه حاجی ولیئی می‌گه:

          آقای عرفان

          صحبت شما درست است، توازن برقرار کردن بین همه اینها واقعا سخت است اما غیر ممکن نیست. من نمی توانم برای دیگران برنامه بدهم چون روش زندگی افراد و اولویت بندی هایشان با یکدیگر متفاوت است. فقط می توانم توصیه کنم که اهداف، فعالیت ها و برنامه هایتان را اولویت بندی کنید و طبق اولویت ها پیش بروید. تعیین اولویت ها هم به هدف هر کسی در زندگی بر می گردد. در روان شناسی موفیقت بحثی وجود دارد به نام چرخ زندگی که به توازن بین جنبه های مختلف زندگی می پردازد. انشالله در آینده درباره آن خواهم نوشت.
          در ضمن استرس به همان اندازه که کشنده است برای زندگی بشر لازم و مفید هم هست. با مدیریت استرس، یاد گرفتن شیوه های خودآرامی و ورزش می توان اثر آنرا به حداقل رساند و از پیری زودرس جلوگیری کرد.

  6. سیدالحسینی می‌گه:

    با متن کاملا موافقم من الان چهل سال سن دارم و سی و سه سال است که دارم تحصیل میکنم … الان در این سن به این نتیجه رسیدم که هرچه در این سی و اندی سال خوانده ام ذره ای بدردم نخورده است …اما من پشیمان نیستم چون به ریاضیات و منطق و هوش مصنوعی عشق می ورزم و جدا از اینکه تو این مملکت مزخرف به کاری می آید یا نه این مباحث را دوست دارم

    • فاطمه حاجی ولیئی می‌گه:

      از نظرتون متشکرم
      بله مهم اینه که به دنبال علایقمون بریم. ممکنه که مطالب تحصیل شده به صورت مستقیم در زندگی روزمره استفاده نشه ولی در هر حال در ساخته شدن شخصیت ما تاثیرگزاره.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *